علامه در طىّ همين مبحث اشاره مىفرمايند كه تعيين امام معصومى كه بتوان ولايت عامّه و مطلقهء جامعهء اسلامى را به دو سپرد تنها از جانب خداست و مردم تحت هيچ عنوانى حق انتخاب امامى كه داراى ولايت الهى باشد ندارند . مرحوم علامه دربارهء قاعدهء هميشگى جريان اين گونه انتخابات مىفرمايند : « چه بسيار آبروها كه به سبب اين گونه انتخابات ريخته شده ، و مقدّسات مورد اهانت قرار گرفته ، و حقايق ضايع گشته و حق ثابت رو به تباهى رفته است . در اين انتخابات ، مصالح عمومى پايمال گرديده و آئينهاى درستى كه بايد جهان را به راهى شايسته اندازد رو به زوال و نابودى نهاده ، اساس سازش درهم ريخته ، و درهاى صلح و صفا به روى بشر بسته شده است و در اثر جنگهاى خانمانسوز ، خونهاى پاكى بر زمين جارى گشته و بنيان و پيكرهء اسلام راستين سست گرديده و از هم گسيخته شده است . و خلاصه اينهمه بدبختيها و فجايع كار را به جايى رساند كه فرمايگانى همچون آن فرد بىشخصيت كفن‌فروش « 1 » و آن دلال چارپا كه معاملات بازار او را به خود مشغول داشته بود ، « 2 » و آن بزّازى « 3 » كه برادران و ديگر اقاربش را بر گردهء مردم تحميل مىنمود ، و آن گوركنى كه عرض خود را از طولش بازنمىشناخت ، و آن اسير آزاد شدهء تازه‌كار و نادان بىدادگر و غاصب ، و آن شرابخوار باده‌پيما ، « 4 » و آن آزمند آشوبگر بىپروا ، همگى چشم خود را به منصب فرمانروايى بر مسلمانان دوختند . بله ، همينان بودند كه بندگان خدا را بردگان خويش قرار داده و اموال بيت‌المال را جزء دارايى خود شمرده و كتاب خدا ( قرآن ) را وسيلهء نيرنگ و دغلكارى قرار دادند و دين خدا را دستاويز تبهكاريهاى خويش ساختند » . « 5 »

--> ( 1 ) . طبقات ابن سعد ، ج 3 ، قسم اول ، ص 130 ، 131 . ( 2 ) . تاج العروس ، ج 4 ، ص 281 ؛ النهاية فى غريب الحديث ، ج 1 ، ص 88 . ( 3 ) . المعارف ، ص 575 . ( 4 ) . الاغانى ، ج 4 ، ص 178 ؛ اسد الغابة ، ج 5 ، ص 91 ؛ مروج الذهب ، ج 1 ، ص 435 . ( 5 ) . فصلت : 42 ؛ الغدير ، ج 7 ، ص 135 .